Семејство

Лапа

За многумина, споменувањето на зборот лапа е асоцијација на Рио де Жанеиро и познатата населба со историски споменици и богат ноќен живот. Но, зборот означува и едно старо македонско јадење, едно од ретките што с è уште се задржува на трпезите во источна Македонија. Барем во оние куќи во кои свекрвите и бабите успеале да го пренесат рецептот на новите поколенија

Силвана БРКУЉАН

Евдокија НИКОЛОВА (фото)

Предизвикот да ја пробам лапата стана уште поголем кога во два кочански ресторана одбија да ни ја подготват. Не дека готвачите не го знаеја основниот рецепт, туку едноставно веќе никој не им ја нарачува и затоа и немаа подготвен афион за нејзината подготовка. И тогаш се втуривме во барање семејство кое с è уште го негува ова старо македонско јадење. За среќа, многу брзо бевме во домот на семејството Арсови, каде што Славијанка и Билјана за многу кратко време н è послужија со лапа или, како што уште милуваат да ја викаат, ,,македонскиот кавијар“.

Подготовка на афионот

Вистинската лапа се подготвува од уфак, но доколку го немате, може да ја подготвите и со ориз

Дибек е дрвен сад што на дното задолжително треба да има метален дел и во него се става афионот и се „тепа“ сè додека убаво не се замасти, поточно додека не пушти афионово масло

Славијанка и Билјана Арсови, домаќинки што во својот дом сè уште ги негуваат старите кочански јадења

На времето, домаќинката што не знаела да подготви лапа и не била домаќинка

- Лапа се прави од уфак. Уфак, пак, е кршен ориз. При берењето на оризот од лушпата, доаѓа до кршење на зрното и таквото зрно се оттрга од оризот. На едната страна останува целиот ориз, на другата уфакот, а на трета е лушпата - ја започна приказната свекрвата Славијанка и додава: -Лапа се прави од уфакот, значи од кршеното зрно, за да ништо не оди фира.

Оризот е едно од нештата по кои Кочани се гордее, а се препознава, нескромно би рекле, многу, многу подалеку од Кочани. Очекувано е многу стари рецепти (од ова поднебје) како основен продукт да го има токму оризот. Но, афионот? Навистина ми беше малку чудно, с è додека не дознав дека на времето во Кочанско (малку помалку од Струмичко) се одгледувал афион.

И сега, што е побитно - афионот или оризот?

- И тоа и тоа, ниту едното ниту другото не може да се замени со друг продукт, тогаш веќе не би било лапа. Но она што е најбитно е семето од афионот да е зрело и да има доволно мрснотија во себе. Таквото семе потоа се пече во тава, но треба добро да се внимава да не загори. И потоа доаѓа најтешкиот дел. Афионот треба да се крца во дибек с è додека не стане како масло. Дури тогаш е добар за подготвување лапа. Доколку немате дибек или аван дома, можеби сличен ефект би постигнале и со мелење на макот, но велат дека вистинската убавина е во „крцањето“ во дибекот - вели Славијанка.

 

                                      Повеќе во 45 број на LiFE магазин